Người bán hàng và nghệ thuật sắp xếp

Sạp của bà Tư rộng chừng bốn mét vuông, bày khoảng hai trăm mặt hàng. Khách hỏi món nào, tay bà chạm đúng chỗ trước khi mắt kịp tìm. Không nhãn, không sơ đồ, không phần mềm.

Trật tự theo tần suất, không theo bảng chữ cái

Hỏi ra thì nguyên tắc rất đơn giản: thứ bán nhiều nhất nằm trong tầm với không cần bước chân; thứ bán theo mùa nằm ở tầng trên; thứ nặng nằm dưới cùng. Trong ngày, vị trí không đổi — nếu đổi, một buổi sáng sẽ mất vài chục giây mỗi lần với tay, cộng lại thành một tiếng.

Sắp theo bảng chữ cái là sắp cho người lạ. Sắp theo tần suất là sắp cho người làm việc.

Áp vào màn hình

Giao diện quản trị thường mắc đúng lỗi ngược lại: menu xếp theo tên module, form xếp theo thứ tự trong cơ sở dữ liệu, nút xoá nằm cạnh nút lưu vì cùng nhóm "hành động". Người dùng mới thấy hợp lý; người dùng hằng ngày trả giá.

• Thao tác lặp lại nhiều nhất phải ở nơi không cần tìm.
• Thao tác nguy hiểm phải ở nơi không thể chạm nhầm.
• Vị trí không được đổi giữa các phiên bản chỉ vì lý do thẩm mỹ.

Bà Tư không đọc tài liệu về khả dụng. Nhưng sạp hàng của bà tuân thủ ba nguyên tắc trên chặt hơn phần lớn phần mềm mà tôi từng dùng.