Ngôi làng nhìn từ trên cao: khi bố cục là kết quả của địa hình
Không quy hoạch tổng thể, không lưới đường. Nhưng nhìn từ trên cao, ngôi làng có một logic rõ ràng hơn nhiều khu đô thị mới.
Từ trên cao, ngôi làng trông như một khối duy nhất: các mái nhà bám theo đường đồng mức, ngõ đi men theo chỗ dốc thoải nhất, nhà cao dần về phía đỉnh. Không có bản quy hoạch nào, nhưng cũng không có nhà nào đặt sai chỗ.
Quy tắc thay cho bản vẽ
Thứ điều phối những ngôi làng như vậy thường là vài quy tắc đơn giản, lặp lại qua nhiều thế hệ: không che nắng nhà dưới, không chắn lối nước, dùng vật liệu lấy trong bán kính vài cây số.
Ba quy tắc ấy đủ để tạo ra thứ mà một bản quy hoạch chi tiết khó đạt được: sự thống nhất mà vẫn khác nhau từng nhà.
Ràng buộc chung tạo ra hoà hợp; bản vẽ chung tạo ra đồng phục.
Trong tổ chức
Cùng một lựa chọn: viết quy trình chi tiết cho từng trường hợp, hay đặt vài nguyên tắc và để đội tự quyết? Quy trình chi tiết chạy tốt khi bối cảnh ổn định; nguyên tắc chạy tốt khi bối cảnh liên tục đổi.
Điều nên tránh là có cả hai mà không nói rõ cái nào thắng khi mâu thuẫn — lúc đó người thực thi sẽ chọn cái an toàn cho họ, không phải cái tốt cho công việc.
